Psihologiýa akyl proseslerini we özüni alyp barşyny ylmy öwrenmegi öz içine alýan akademiki we amaly ylymdyr. Psihologlar duýgy, üns, duýgy, şahsyýet, özüni alyp barş we şahsyýet gatnaşyklary ýaly hadysalary öwrenýärler.
Psihologiýa, şeýle bilimleriň adam işjeňliginiň dürli ugurlaryna ulanylmagy we maşgala saglygy, bilim, iş ýaly gündelik durmuş ýaly akyl saglygy meselelerini bejermek bilen hem baglanyşyklydyr.
Psihologiýa özüni alyp baryş ylymlarynyň biridir (ylymyň jemgyýetçilik we tebigy ylymlary öz içine alýan giň şahasy).
Psihologiýa, fiziologiki we newrologiki amallary akyl işleýiş düşünjelerine goşmak bilen, adamlaryň sosial dinamizmdäki roluna düşünmäge çalyşýar.
Psihologiýa; Adamyň ösüşi, sport, saglyk, senagat, kanun we ruhubelentlik ýaly ugurlar bilen baglanyşykly okuwlaryň we tejribeleriň köp bölümini öz içine alýar.
Psihologiýa; aňy, özüni alyp barşyny we jemgyýetçilik gatnaşygyny kesgitleýär we düşündirmäge synanyşýar.
Empirik psihologiýa, ilkinji nobatda, adam tejribesini we özüni alyp barşyny hakykatdanam bolşy ýaly düşündirmäge çalyşýar.
1980-nji ýyllardan başlap, psihologiýa aň bilen beýniniň ýa-da nerw ulgamynyň arasyndaky baglanyşygy öwrenip başlady.
Psihologiýanyň şahalary
Psihologiýanyň köp şahalary bar. Deňeşdirme psihologiýasy haýwanlaryň özüni alyp barşyny we akyl durmuşyny öwrenmegi aňladýar. Bu şahanyň, psihologiýadan başga haýwanlaryň özüni alyp barşyny öwrenýän ylym şahalary (etologiýa ýaly) bilen baglanyşykly.
Psihologiýa ugry ilkinji nobatda adamlar bilen baglanyşykly bolsa-da, ewolýusiýa baglanyşyklaryna güýçli üns berýän we psihologiýada (meselem, haýwanlary tanamak we etologiýa) haýwanlaryň özüni alyp barşy we akyl prosesi psihologiki gözlegleriň möhüm bölegi bolup durýar. .
Şeýle-de bolsa, psihologiýanyň neýroologiýasynda görülýän emosional we özüni alyp baryş ulgamlarynyň haýwan modelleriniň kömegi bilen deňeşdirmek ýa-da adam psihologiýasyna düşünmek hem psihologiki gözlegleriň möhüm bölegi bolup durýar.
Şahsyýet psihologiýasy
Şahsyýet psihologiýasy; Özüňi alyp barşyň, pikiriň we duýgynyň dowamly psihologiki nagyşlaryny öwrenýär, ýagny, adatça "şahsyýetiň şahsyýeti" diýilýär.
ösüş psihologiýasy
Ösüş psihologiýasy; esasan adamyň ömrüniň dowamynda aňyň nähili ösýändigine ünsi jemleýär we adamlaryň dünýädäki zatlara nädip düşünýändigine, özüni alyp barşyna, düşünişine we bu prosesleriň ýaşymyz bilen üýtgemegine düşünmäge synanyşýar. Mundan başga-da, bu; intellektual, akyl, nerw, jemgyýetçilik ýa-da ahlak ösüşine ünsi jemläp biler.